Hartworm bij honden

Hartworm wordt ook wel Dirofilaria immitis genoemd. Volwassen wormen kunnen meer dan 20 cm lang zijn en hebben een diameter van ongeveer 1 mm. Deze worm kan levensbedreigend zijn, omdat ze zich tijdens een besmetting in het hart en de longslagaderen nestelen. Hierdoor belemmeren ze de hartfunctie waardoor hartfalen kan optreden.
Besmetting
De hartworm wordt overgedragen door verschillende soorten muggen. Zowel de hond als de kat kunnen besmet worden met hartworm. Bij de kat kunnen de wormen echter niet volwassen worden, waardoor een infectie veel milder zal verlopen. Na een beet van een besmette mug komen larven van de worm via bloedvaten in de longslagader. Hier worden ze volwassen en gaan ze nieuwe larven produceren. Pas bij een zware besmetting komen de wormen daadwerkelijk in het hart terecht. Tussen de muggenbeet en het volwassen stadium van de worm kan wel meer dan een half jaar tijd zitten. Als vervolgens een mug een besmette hond bijt, kan hij de larven oppikken en op deze manier doorgeven aan een volgende hond.
 
Voorkomen
In Nederland komt de hartworm vooralsnog niet voor. Gaat u echter met uw hond of kat naar het buitenland, dan is het verstandig om aan hartwormpreventie te denken. In Europa is dit een sterk naar het noorden oprukkende aandoening. Gaat u ten zuiden van de lijn Parijs - Milaan op vakantie, dan doet u er goed aan preventieve maatregelen te nemen (zie verderop). Ook als u bijvoorbeeld naar Amerika gaat, is er een groot risico op infectie met hartworm. In de meeste delen van Europa waar de infectie veel voorkomt, loopt het overdrachtsseizoen van de hartworminfectie gemiddeld van april tot oktober. Op de Canarische eilanden kan de infectie het hele jaar door worden overgebracht.
 
Symptomen
Na verloop van tijd veroorzaakt de aanwezigheid van volwassen wormen in het hart en de longslagaderen een ontsteking en een verdikking van de wand van deze structuren. De verdikte wand en de wormen leiden tot een verhoging van de bloeddruk. Hierdoor moet het hart een grotere inspanning leveren om het bloed hier doorheen te pompen. Na verloop van tijd schieten de compensatiemechanismes van het hart tekort en ontstaat er hartfalen. Veelal vertonen honden pas klinische symptomen als de ziekte in een ver gevorderd stadium is (meestal 3 tot 5 jaar na besmetting).
 
De eerste symptomen van hartfalen zijn meestal verminderd uithoudingsvermogen en af en toe hoesten. Later wordt de hoest chronisch en gaat het vaak gepaard met een moeizame ademhaling, vermageren en lusteloosheid. In vergevorderde gevallen kan de hond zelfs al na een lichte lichamelijke inspanning instorten. Daarnaast kan bijvoorbeeld een dikke buik gaan opvallen. Hartfalen kan ook soms lijden tot onverwacht overlijden van de hond.
 
Diagnostiek 
Als er sprake is van verschijnselen die op hartworm infectie zouden kunnen wijzen bij een volwassen hond die in een risicogebied voor hartwormen leeft of geleefd heeft, zou getest moeten worden op larven en volwassen wormen in de circulatie. Om te testen op hartworm kan er bloed worden afgenomen om op te sturen naar het laboratorium. Deze test is vooral zeer betrouwbaar bij een hond die verschijnselen van een infectie met hartwormen vertoont.
 
Therapie
Als er eenmaal een hartworm infectie met bijbehorende klachten is, wordt de behandeling moeilijk en riskant. Als de wormen in de bloedvaten doodgaan, kunnen ze daar namelijk voor verstopping en ontsteking zorgen. Dit kan dan zelfs shock en de dood tot gevolg hebben. De behandeling moet dus zeer voorzichtig onder begeleiding van uw dierenarts plaatsvinden. Daarnaast zullen de veranderingen aan het hart veelal niet meer te corrigeren zijn. Soms is het wel mogelijk om met levenslange hartmedicatie nog een goede kwaliteit van leven te krijgen. Als het om bestrijding van de hartworm gaat is voorkomen dus veel belangrijker dan genezen!
 
Preventie
Gelukkig is preventie van de hartworm gemakkelijk, veilig en doeltreffend, mits er niet een besmetting aanwezig is. Bij verdenking van een besmetting dient er eerst getest te worden of er daadwerkelijk sprake is van een hartworminfectie. Gaat u op vakantie naar een gebied waar hartworm is, ontworm uw huisdier dan bij thuiskomst en een maand daarna. Bent u langer dan een maand in het buitenland, ontworm dan ook elke maand op de vakantiebestemming. Preventieve ontworming tegen hartworm is alleen nodig in het muggenseizoen. Niet alle standaard ontwormingsmiddelen werken tegen hartworm. Het is dus belangrijk wel het juiste middel te gebruiken. Vraag uw dierenarts hier uitdrukkelijk naar als u op reis gaat.
 
Overige hartwormen 
Naast de hartworm Dirofilaria immitis bestaat er ook de zogenaamde Franse hartworm (Angiostrongylus vasorum). Deze worm heeft een levenscyclus met verschillende soorten slakken als tussengastheer. Uw huisdier kan zich hiermee dus besmetten als hij een slak binnen krijgt (of eventueel via een besmette vos). De Franse hartworm komt al een stuk noordelijker voor dan de hiervoor beschreven hartworm en het is niet uit te sluiten dat deze zelfs ook in Nederland voorkomt (gelukkig zien we tot op heden zelden infecties met deze parasiet). De Franse hartworm gaat ook in het hart en de longvaten zitten. De larven gaan door de vaatwand heen naar de longen en komen in de darmen nadat ze zijn opgehoest. Op deze manier komen ze in de ontlasting terecht. Vanwege bovenstaande levenscyclus wordt de Franse hartworm dus ook wel een longworm genoemd. Als de franse hartworm is aangetoond kan hij gelukkig met specifieke ontworming worden bestreden.
Design by Valleiweb